Podkarpackie ROT

Podkarpackie

Strona głównaAktualnościStrona samorząduMapa stronyPrzydatne linkiKontakt

Aktualności Komunikat
dla powiatów

Regionalne
Obserwatorium Terytorialne

Dokumenty programowe Opracowania własne ROT

Inne opracowania

Aktualności

kom1 Regionalne Obserwatorium Terytorialne Dokumenty strategiczne Opracowania ROT Analizy

1.1 Przemysł

1.1.1. ISTNIEJĄCE I NOWE INNOWACYJNE SEKTORY PRZEMYSŁU

Wzrost konkurencyjności gospodarki regionu oraz podniesienie jego atrakcyjności inwestycyjnej uwarunkowane jest przez rozwój i tworzenie nowych, innowacyjnych sektorów przemysłu.

W rankingach atrakcyjności inwestycyjnej regionów dla działalności przemysłowej, województwo podkarpackie wypada przeciętnie lepiej, niż pozostałe województwa Polski Wschodniej.

Mapa 1. Atrakcyjność inwestycyjna podregionów dla działalności przemysłowej w 2014 r.

 1.1.1

 Źródło: Atrakcyjność inwestycyjna województw i podregionów Polski 2014, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 2014, s. 34.

Pod względem atrakcyjności dla działalności przemysłowej, podregiony rzeszowski i tarnobrzeski zostały zakwalifikowane jako obszary o wysokiej atrakcyjności, zaś podregion przemyski został skwalifikowany jako podregion o najniższej atrakcyjności dla działalności przemysłowej. Podregion krośnieński został natomiast zaliczony do grupy o niskiej atrakcyjności (awans w porównaniu z 2013 r.).

W procesach innowacyjnych duże znaczenie ma atrakcyjność obszarów dla lokalizacji działalności zaawansowanej technologicznie. Podregion rzeszowski został zakwalifikowany jako obszar o najwyższej atrakcyjności lokalizacyjnej dla tego typu działalności. Przeciętną pozycję pod tym względem zajmuje podregion krośnieński, zaś podregiony tarnobrzeski i przemyski określone zostały jako obszary o niskiej atrakcyjności do prowadzenia działalności zaawansowanej technologicznie (awans w porównaniu z 2013 r.)

Mapa 2. Atrakcyjność inwestycyjna podregionów dla działalności zaawansowanej technologicznie w 2014 r.

 1.1.2
Źródło: Atrakcyjność inwestycyjna województw i podregionów Polski 2014, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 2014, s. 34.

Na podstawie danych GUS w 2011 r. udział przemysłu (sekcje B, C, D, E) w tworzeniu wartości dodanej brutto (WDB) województwa podkarpackiego wynosił 28,30%, co plasowało województwo na 6 miejscu w kraju. W porównaniu do roku 2010 zanotowano wzrost o 2,30 p.proc. (wzrost o jedno miejsce w kraju). Średnia dla całego kraju również wzrosła: z 24,70% w 2010 r. do 25,60% w 2011 r. W 2012 r. udział przemysłu w tworzeniu wartości dodanej brutto województwa wyniósł 28,2%.

Wykres 1. Udział przemysłu w tworzeniu wartości dodanej brutto poszczególnych województw w latach 2010, 2011 i 2012 (%)

1.1.3a

Opracowanie własne na podstawie danych GUS/BDL

Produkcja sprzedana przemysłu na 1 mieszkańca (Polska=100) w 2011 r., wyniosła dla województwa podkarpackiego zaledwie 56,34% (14 miejsce w kraju). Mniejsze wartości odnotowało jedynie województwo podlaskie - 54,13% sprzedanej produkcji przemysłu na 1 mieszkańca oraz województwo lubelskie - 44,65% sprzedanej produkcji przemysłu. Dominowało w tym zakresie zdecydowanie w kraju województwo śląskie (151,45%) i województwo mazowieckie (147,14%).
W 2012 r. wartość wskaźnika dla województwa podkarpackiego uległa nieznacznemu wzrostowi (do 56,87%). Nie miało to jednak wpływu na zmianę pozycji wśród wszystkich województw. Podobnie w 2013 r.- wartość wskaźnika dla podkarpackiego wzrosła do 58,39%, jednakże dalej podkarpackie znajdowało się na 14 miejscu w kraju (wartość produkcji sprzedanej podkarpackiego wyniosła zaledwie 37,9% wartości sprzedaży lidera – województwa mazowieckiego).

Wykres 2. Produkcja sprzedana przemysłu na 1 mieszkańca w 2011 r., 2012 r. i w 2013 r. (Polska=100) (%)

1.1.4

Opracowanie własne na podstawie danych GUS/BDL

Udział pracujących w sektorze przemysłowym w 2011 r. w województwie podkarpackim wynosił 30,4 %. Wielkość ta plasowała województwo na 9 miejscu w kraju. Odsetek ten nie zmienił się w latach następnych i dalej wynosił 30,4% zarówno w 2012 r. jak i w 2013 r. W 2014 r. udział pracujących w sektorze przemysłowym w województwie podkarpackim wzrósł do 31,2%. Średnia dla kraju wyniosła w tym roku 30,5%.

Wykres 3.Odsetek pracujących w II sektorze gospodarki (%)

1.1.5

Opracowanie własne na podstawie danych GUS/BDL


1.1.2 INFRASTRUKTURA DLA INNOWACYJNEGO PRZEMYSŁU

Na zwiększenie innowacyjności gospodarki województwa wpływa infrastruktura służąca rozwojowi innowacyjności w sferze przedsiębiorstw, powiązania pomiędzy sektorem nauki i gospodarki oraz projekty najważniejszych uczelni regionu w zakresie badań stosowanych, realizowanych we współpracy z przemysłem. W okresie 2011-2013 w województwie podkarpackim przedsiębiorstwa aktywne innowacyjnie, czyli te, które w badanym okresie wprowadziły przynajmniej jedną innowację produktową lub procesową lub realizowały w tym okresie przynajmniej jeden projekt innowacyjny (został przerwany lub zaniechany w trakcie badanego okresu lub nie został do końca tego okresu ukończony) stanowiły wśród przedsiębiorstw przemysłowych 21% (2 miejsce w kraju razem z warmińsko-mazurskim: awans z 8 miejsca w latach 2010-2012 i wzrost z 17,9%) i zaledwie 9,6% wśród przedsiębiorstw z sektora usług (15 miejsce w kraju: spadek z 7 miejsca we wcześniejszym okresie badawczym, obejmującym lata 2010-2012 w którym 12,6% wśród przedsiębiorstw z sektora usług było aktywnych innowacyjnie).

Wykres 4. Przedsiębiorstwa aktywne innowacyjnie w latach 2011-2013 według województw. Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2011-2013, GUS - Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2014

1.1.6

Wśród przedsiębiorstw przemysłowych w województwie podkarpackim odsetek podmiotów, które w latach 2011-2013 wprowadziły na rynek przynajmniej jedną innowację produktową lub procesową (nowy lub istotnie ulepszony produkt, bądź nowy lub istotnie ulepszony proces) wyniósł 19,9% (4 miejsce w kraju). Wśród przedsiębiorstw z sektora usług odsetek ten wynosił 9,5% (12 miejsce w kraju). W porównaniu z okresem 2010-2012 w województwie podkarpackim zanotowano wzrost odsetka przedsiębiorstw innowacyjnych wśród przedsiębiorstw przemysłowych (o 2,0 p. proc.). W zakresie odsetka przedsiębiorstw innowacyjnych wśród przedsiębiorstw z sektora usług zanotowano, porównując lata 2011-2013 do lat 2010-2012, spadek o 2,1 p. proc.

Wykres 5. Przedsiębiorstwa innowacyjne w latach 2011-2013 według województw
1.1.7

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2011-2013, GUS - Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2014

W 2013 r. w skali całego kraju 13,3% przedsiębiorstw przemysłowych (wzrost o 0,4 p. proc. w porównaniu z 2012 r.) oraz 9,3% przedsiębiorstw z sektora usług (spadek o 0,5 p. proc. w porównaniu z 2012 r.) poniosło nakłady na działalność innowacyjną. W 2012 r. w województwie podkarpackim odsetek ten wynosił odpowiednio 14,4% (5 miejsce w kraju) i 8,8% (8 miejsce w kraju). Dla porównania udział przedsiębiorstw przemysłowych z terenu województwa podkarpackiego, które poniosły nakłady na działalność innowacyjną wynosił w 2011 r. – 16,65%. W 2013 r. przedsiębiorstwa przemysłowe z województwa podkarpackiego, które poniosły nakłady na działalność innowacyjną stanowiły 15,8% (2 miejsce w kraju), natomiast przedsiębiorstwa usługowe – 7,8% (9 miejsce w kraju razem z opolskim).

Wykres 6. Przedsiębiorstwa, które poniosły nakłady na działalność innowacyjną według województw w 2012 r. i 2013 r. (%).

1.1.8

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2011-2013, GUS - Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2014

Przedsiębiorstwa przemysłowe oraz usługowe województwa podkarpackiego wykazują wysoki udział sprzedaży produktów i usług nowych i istotnie ulepszonych w swojej sprzedaży ogółem, co świadczy o ciągłym doskonaleniu swojej oferty handlowej i wysokiej świadomości ciągłego podnoszenia jakości produktów i usług.
Udział przychodów przedsiębiorstw przemysłowych ze sprzedaży produktów nowych lub istotnie ulepszonych w przychodach ze sprzedaży ogółem w 2012 r. wyniósł w województwie podkarpackim 8,8% (3 miejsce w kraju). W 2013 r. zanotowano spadek do 8,5% (5 miejsce w kraju). Udział przychodów przedsiębiorstw z sektora usług wyniósł w tym zakresie dla województwa podkarpackiego w 2012 r. - 10,8% (1 miejsce w kraju), a w 2013 r. 5,6% (nadal 1 miejsce w kraju).

Wykres 7. Udział przychodów przedsiębiorstw ze sprzedaży produktów nowych lub istotnie ulepszonych
w przychodach ze sprzedaży ogółem według województw w 2012 r. (%)
1.1.9

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2010-2012, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2013

Wykres 8. Udział przychodów przedsiębiorstw ze sprzedaży produktów nowych lub istotnie ulepszonych
w przychodach ze sprzedaży ogółem według województw w 2013 r. (%)

1.1.10

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2011-2013, GUS - Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2014

Działalność przedsiębiorstw, w tym także działalność innowacyjna może być wspierana przez władze publiczne. Wsparcie tej działalności wiąże się z tworzeniem dla przedsiębiorstw lepszych warunków do wprowadzania innowacji, stwarzając preferencje i uprzywilejowane w stosunku do rynkowych, warunki prowadzenia działalności.
W latach 2011-2013 publiczne wsparcie finansowe na działalność innowacyjną otrzymało 25,1% aktywnych innowacyjnie przedsiębiorstw przemysłowych oraz 22,0% usługowych. Najczęściej w kraju, publicznego wsparcia udzielano przedsiębiorstwom przemysłowym aktywnym innowacyjnie z województwa podlaskiego (42,3%) i z podkarpackiego (37,2%). Natomiast najczęściej w kraju udzielano wsparcia przedsiębiorstwom usługowym aktywnym innowacyjnie w województwie podkarpackim (46,9%).

Wykres 9.Przedsiębiorstwa przemysłowe/usługowe, które w latach 2011-2013 otrzymały publiczne wsparcie na działalność innowacyjną w % przedsiębiorstw przemysłowych/usługowych aktywnych innowacyjnie według województw

1.1.11

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2011-2013, GUS - Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2014


1.1.3. KLASTRY I INICJATYWY KLASTROWE

Współpraca z innymi podmiotami stanowi istotny element działalności przedsiębiorstwa. Współpraca taka daje możliwość szerszego dostępu do wiedzy i nowych technologii. Sprzyja wymianie doświadczeń i wiedzy, a także pozwala na obniżenie kosztów i ryzyka prowadzonej działalności. W 2013 r. w skali kraju odsetek przedsiębiorstw przemysłowych, które współpracowały w zakresie działalności innowacyjnej wynosił 5,2%. W porównaniu z 2012 r. był to spadek o 0,8 p. proc. W województwie podkarpackim odsetek ten był wyższy, niż w kraju i wynosił w 2013 r. 6,3% (4 miejsce w kraju), a w 2012 r. - 6,9% (6 miejsce w kraju).

Wykres 10. Odsetek przedsiębiorstw przemysłowych, które współpracowały w zakresie działalności innowacyjnej (%)

1.1.12

Opracowanie własne na podstawie danych GUS/BDL

Przedsiębiorstwa aktywne innowacyjnie stanowiły w podkarpackim w latach 2010-2012 - 35,5% przedsiębiorstw, które współpracowały w zakresie działalności innowacyjnej (6 miejsce w kraju). Wśród przedsiębiorstw z sektora usług w województwie podkarpackim zaledwie 22,0% przedsiębiorstw aktywnych innowacyjnie współpracowało w zakresie działalności innowacyjnej (12 miejsce w kraju). W latach 2011-2013 zaledwie 29,9% przedsiębiorstw aktywnych innowacyjnie w województwie podkarpackim współpracowało w zakresie działalności innowacyjnej (7 miejsce w kraju). Odsetek współpracujących przedsiębiorstw usługowych, aktywnych w zakresie działalności innowacyjnej wzrósł w tym okresie w podkarpackim do 36,7% (2 miejsce w kraju).

Wykres 11. Przedsiębiorstwa przemysłowe/usługowe, które współpracowały w zakresie działalności innowacyjnej w latach 2011-2013 w % przedsiębiorstw przemysłowych/usługowych aktywnych innowacyjnie według województw

1.1.13

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2011-2013, GUS - Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2014

Jedną z form współpracy przedsiębiorstw w zakresie innowacji jest inicjatywa klastrowa.
Klastry to silne i wysoce konkurencyjne skupiska przedsiębiorstw o określonym profilu działalności wraz z otaczającymi instytucjami (naukowymi, usługowymi, administracyjnymi). Podstawową masę klastrów tworzą firmy, ale dla rozwoju klastrów i inicjatyw klastrowych istotna jest również obecność różnego rodzaju instytucji, które mogą wspierać rozwój przedsiębiorstw (w tym ze sfery B+R), polityka publiczna oraz mentalność środowisk biznesu, nauki i administracji. Klastry pełnią ważną rolę w rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw i współpracy z nauką.

W latach 2010-2012 w województwie podkarpackim 18,3% przedsiębiorstw przemysłowych współpracujących w zakresie działalności innowacyjnej, współpracowało w ramach inicjatywy klastrowej (3 miejsce w kraju). Takich działań nie zanotowano w przypadku przedsiębiorstw usługowych, współpracujących w zakresie działalności innowacyjnej. W latach 2011-2013 odsetek przedsiębiorstw przemysłowych współpracujących w ramach inicjatywy klastrowej wzrósł do 25,2% przedsiębiorstw aktywnych w zakresie działalności innowacyjnej (1 miejsce w kraju). Nie zmieniła się pozycja podkarpackiego w zakresie odsetka przedsiębiorstw usługowych aktywnych innowacyjnie, które współpracowały w ramach inicjatywy klastrowej. Odsetek ten wyniósł dla podkarpackiego 2,8%, co sklasyfikowało województwo na 16 miejscu w kraju.

Wykres 12. Przedsiębiorstwa przemysłowe/usługowe, które współpracowały w ramach inicjatywy klastrowej w latach 2010-2012 w % przedsiębiorstw przemysłowych/przedsiębiorstw z sektora usług współpracujących w zakresie działalności innowacyjnej według województw
1.1.14

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2010-2012, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2013

Wykres 13. Przedsiębiorstwa przemysłowe/usługowe, które współpracowały w ramach inicjatywy klastrowej w latach 2011-2013 w % przedsiębiorstw przemysłowych/usługowych współpracujących w zakresie działalności innowacyjnej
1.1.15

Opracowanie własne na podstawie: Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2011-2013, GUS - Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa 2014

Liczba klastrów działających w województwie podkarpackim w 2012 r. wynosiła 19. W 2013 r. liczba klastrów wzrosła do 21, a w kolejnym roku do 22 (na podst. Źródła własne/PARP).

Liczba członków klastrów działających w województwie podkarpackim w 2012 r. wynosiła 567. W kolejnym roku spadła do 763, by w 2014 r. wzrosnąć do 860 członków (na podst. Źródła własne/PARP).

Klastry województwa podkarpackiego według stanu na 31. XII. 2014 r.

 1.1.16

 1.1.17

 

 Wskaźniki monitorujące Strategię rozwoju województwa - PODKARPACKIE 2020 dla priorytetu PRZEMYSŁ

1.1.18


[1] Liczba (suma) działających w regionie klastrów oraz inicjatyw klastrowych (kryterium: siedziba koordynatora klastra jest na terenie województwa podkarpackiego) zostanie uzyskana w wyniku konfrontacji danych obejmujących wykazy klastrów ze źródeł informacji:
    • Klastry działające w województwie podkarpackim
    • Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości realizującą przedsięwzięcie „Polskie klastry i polityka klastrowa”.
[2] Liczba (suma) członków działających w regionie klastrów oraz inicjatyw klastrowych (kryterium: siedziba koordynatora klastra jest na terenie województwa podkarpackiego) zostanie uzyskana w wyniku zebrania pisemnej informacje o liczbie członków od poszczególnych klastrów oraz na podstawie informacji z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości realizującej przedsięwzięcie „Polskie klastry i polityka klastrowa”.


Aktualizacja wskaźników „Strategii rozwoju województwa – Podkarpackie 2020


1.1.99